Mnyambuliko wa Vitenzi: Kutendana, Kutendeana na Kutendesha

Syllabus tag: Kenya CBC | Gredi ya 9 Kiswahili | Mada 11.0 | Kipengele 11.4 Sarufi na Matumizi ya Lugha | Mada Ndogo 11.4.1 Mnyambuliko wa Vitenzi: Kauli ya Kutendana, Kutendeana na Kutendesha (Vipindi 2)

Lesson objectives

Kufikia mwisho wa mada ndogo hii, mwanafunzi aweze:

• Kueleza maana ya mnyambuliko wa vitenzi.
• Kunyambua vitenzi katika kauli ya kutendana, kutendeana na kutendesha.
• Kutofautisha maana ya kila kauli kati ya hizo tatu.
• Kutumia kauli hizo kwa usahihi katika sentensi.

Summary

Mnyambuliko ni kubadilisha umbo la kitenzi ili kubeba maana mpya, kwa kuongeza viambishi kabla ya kiishio. Kauli ya kutendana huonyesha kitendo kinachofanywa kwa kila mmoja, kwa mfano kupendana. Kauli ya kutendeana huonyesha kufanyiana kitendo kwa manufaa ya mmoja au mwingine, kwa mfano kusaidiana. Kauli ya kutendesha huonyesha kumfanya mtu au kitu kutenda, kwa mfano kusomesha. Tofauti kati ya kutendana na kutendeana ni ndogo kwa umbo lakini kubwa kwa maana.