Udogo na Ukubwa wa Nomino

Syllabus tag: Kenya CBC | Gredi ya 9 Kiswahili | Mada 14.0 Matumizi ya Kodi | Kipengele 14.4 Sarufi na Matumizi ya Lugha | Mada Ndogo 14.4.1 Udogo na Ukubwa wa Nomino (Vipindi 2)

Lesson objectives

Kufikia mwisho wa mada ndogo hii, mwanafunzi aweze:

• Kueleza maana ya udogo na ukubwa wa nomino.
• Kuunda nomino za udogo kwa kutumia viambishi vifaavyo.
• Kuunda nomino za ukubwa kwa kutumia viambishi vifaavyo.
• Kupatanisha nomino za udogo na ukubwa na maneno mengine katika sentensi.

Summary

Kiswahili huonyesha udogo na ukubwa wa kitu kwa kubadilisha nomino yenyewe, si kwa kuongeza kivumishi. Udogo huonyeshwa kwa viambishi ki- na vi-, kwa mfano mtoto huwa kitoto. Ukubwa huonyeshwa kwa kiambishi ji- au kwa kuondoa kiambishi cha asili, kwa mfano mtu huwa jitu. Jambo la muhimu ni kwamba nomino ikibadilika, ngeli yake nayo hubadilika, na hivyo upatanisho wote wa sentensi hubadilika pia.